Jakie odpady można spalać w piecach i kotłowniach domowych ?

Jacek Piechocki – Centrum Informacji o Środowisku

Zimą, wczesną wiosną oraz jesienią, gdy temperatury na dworze nie usposabiają do spacerów bez okrycia wierzchniego, w sąsiedztwie domów jednorodzinnych nierzadko możemy wyczuć specyficzny swąd spalanych odpadów, nieprzyjemny dla naszego nosa, ale również niebezpieczny dla naszych organizmów.

Odpady powstające w naszych gospodarstwach domowych mają różny charakter i często zawierają substancje szkodliwe dla środowiska oraz naszego zdrowia. Nie będą one groźne, jeśli trafią do prawidłowej utylizacji. Jednak gdy próbujemy je wykorzystać jako paliwo w piecu, mogą być naprawdę groźne dla naszego zdrowia oraz dla otoczenia.

Spalanie odpadów (w przepisach: termiczne przekształcenie odpadów) to uwalnianie tych substancji do otoczenia, a więc częstowanie siebie i bliskich różnymi truciznami, z istnienia których często nawet nie zdajemy sobie sprawy.

Proces spalania powoduje łączenie się węgla z tlenem (powstaje dwutlenek węgla), ale nie tylko…. W wyniku spalania innych pierwiastków zawartych w odpadach, do powietrza mogą również być emitowane mieszaniny wielu gazów szkodliwych dla środowiska.

W związku z tym, dla naszego bezpieczeństwa i zdrowia, w piecach oraz kotłowniach domowych mogą zostać spalone - o ile konstrukcja pieca na to pozwala, wyłącznie:

• odpady w postaci trocin, wiórów, ścinek oraz drewna (z wyjątkiem odpadów z obróbki płyt wiórowych),

• opakowania z drewna,

• opakowania z papieru i tektury,

• drewno pochodzące z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej (o ile nie jest zanieczyszczone impregnatami i powłokami ochronnymi),

których spalanie w tych instalacjach nie spowoduje negatywnego wpływu na środowisko.

Oznacza to, że opakowania które chcemy spalać nie mogą zawierać istotnych pozostałości produktów.

Powyższe ograniczenia wynikają z ustawy o odpadach i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które posiadacz odpadów może przekazywać osobom fizycznym lub jednostkom organizacyjnym niebędącym przedsiębiorcami oraz dopuszczalnych metod ich odzysku.

Spalanie innych odpadów może być prowadzone w zgodzie z przepisami ustawy o odpadach tylko w specjalnych instalacjach, czyli spalarniach lub współspalarniach odpadów. Muszą one spełniać szereg wymagań mających na celu ograniczenie ilości i szkodliwości spalin powstających wskutek termicznego przekształcania odpadów. Regulowane prawem wymagania dotyczą temperatury prowadzenia procesu, standardów technicznych dla tych urządzeń, prowadzenia pomiarów emisji oraz sposobu postępowania w przypadku np. awarii urządzeń.

Spalanie odpadów (z wyjątkiem ww. dozwolonych) poza instalacjami spełniającymi odpowiednie wymagania może skutkować karą aresztu lub grzywny (art. 71 ustawy o odpadach).

Do kontroli przestrzegania wymogów prawa w aspekcie ochrony środowiska wobec osób fizycznych, w tym zapobiegania nieprawidłowemu postępowaniu z odpadami, powołany jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W przypadku gdy sytuacja związana jest z wykonywaniem działalności gospodarczej - Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska.

Zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska (art. 363) wójt, burmistrz lub prezydent miasta może (odpowiednią decyzją) nakazać osobie fizycznej ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko oraz nakazać usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.

Właściciel nieruchomości, gdy jego prawo własności zostało naruszone przez wprowadzanie zanieczyszczeń, może również dochodzić swoich praw na drodze cywilnoprawnej, występując do sądu powszechnego przeciwko właścicielom sąsiednich  nieruchomości z roszczeniami o zaniechanie naruszeń.

Przepisy prawa w zakresie gospodarki odpadami mają na celu ochronę środowiska i naszego zdrowia przed skutkami wprowadzania na rynek produktów, których istnienie jest obce przyrodzie, chociaż produkty te lub ich opakowania wydają nam się przez pewien czas konieczne do zaspokojenia potrzeb życiowych.

Nie traktujmy zatem przepisów jako niechcianych ograniczeń, lecz jako zbiór doświadczeń, których wyniki zapisane są w formie prawa. Są one konieczne do ochrony naszego wspólnego dobra – środowiska przed naszym niewłaściwym zachowaniem.

Fakt, że coś da się spalić, nie powinien być w naszych oczach jedynym argumentem za takim sposobem pozbywania się odpadu. Niedopuszczalne (czytaj: szkodliwe dla zdrowia) jest spalanie w piecach domowych oraz lokalnych kotłowniach np. butelek z tworzyw sztucznych po napojach, foliowych reklamówek, gąbek, gumy, odpadów z mebli z płyt wiórowych czy też zużytych olejów silnikowych itp.

Konsekwencją spalania odpadów jest wdychanie przez nas zanieczyszczeń zawartych w spalinach. Jeśli sami spalamy odpady - pretensje odnośnie jakości powietrza w naszym otoczeniu powinniśmy również mieć do siebie. Problem dotyczy nie tylko jakości powietrza. Przecież warzywa w naszym ogródku korzystają z tego samego powietrza i również wchłaniają zanieczyszczenia ze spalonych odpadów…

Można powiedzieć:

Cóż to jest 1 spalona butelka wobec zakładu przemysłowego czy tysięcy samochodów ?

Niby niewiele, ale przecież każdy z nas dodaje kamyk do wspólnego ogródka!

Jedna spalona butelka dziennie x liczba domków na osiedlu - to już trochę więcej niż 1. Pomnóżmy tę liczbę jeszcze przez ilość dni w roku – to już całkiem sporo, a następnie przez liczbę osiedli w powiecie, województwie…

Pamiętajmy, że ilość zanieczyszczeń z różnych źródeł sumuje się. Łącznie oddziałują na nas wprowadzone do powietrza zanieczyszczenia z pieców lokalnych, kotłowni komunalnych, z przemysłu, transportu itd. W sumie może okazać się, że to zbyt wiele, żeby nasz organizm dał sobie radę bez szkody dla zdrowia.

Do poprawy stanu środowiska w naszym otoczeniu możemy przyczynić się sami. Będzie to z korzyścią dla naszego zdrowia, komfortu życia i … w zgodzie z przepisami prawa .

Zobacz również:

Wyjaśnienia Ministerstwa Środowiska

1. Interpretacja przepisów w sprawie spalania odpadów w piecach gospodarstw domowych

2. Interpretacja przepisów w sprawie kwalifikacji brykietu makulatury kartonowej do kategorii paliwa energetycznego.

Inne artykuły o podobnej tematyce:
Uwaga na ślad dioksynowy - Spalanie tworzyw sztucznych w paleniskach pieców i kotłowni jest przyczyną powstawania dioksyn - najsilniej działających trucizn poznanych przez człowieka...